درمان زخم های عمیق پوستی و زخم بستر

زخم بستر که با عنوان زخم فشاري يا جراحت فشاري نيز شناخته مي‌شود، زخم‌هايي در پوست و بافت‌هاي زيرين آن است که در اثر وارد آمدن فشار در درازمدت بر روي پوست به وجود مي‌آيد. زخم بستر عمدتاً بر روي قسمت‌هايي از بدن که در آن پوست، روي نواحي استخواني را مي پوشاند، مانند پاشنه‌ها و قوزک پا، لگن و استخوان دنبالچه به وجود مي‌آيد.غالباً افرادي که به دليل ابتلا به يک بيماري، توانايي حرکت کردن و تغيير وضعيت بدن خود را از دست داده‌اند و يا مجبور به استفاده از ويلچر يا بستري شدن به مدت طولاني هستند، بيشتر در معرض خطر ايجاد زخم بستر قرار دارند.

دلایل پیدایش زخم‌ بستر


  • وجود فشار بر روی پوست و بافت‌ها. این عامل شایع‌ترین علت بروز این عارضه می‌باشد.
  • سرخوردن از روی ویلچر یا تخت می‌تواند موجب شود که پوست به سمتی در جهت متفاوتی از قسمت‌های دیگر حرکت کند و تا بخورد (نیروی برشی)
  • کشیده شدن بر روی ملافه و سایر سطوحی که می‌تواند موجب بروز سوختگی‌های اصطکاکی شود.
  • رطوبت بیش‌ازحد در پوست که می‌تواند ناشی از تعرق، ادرار و یا مدفوع باشد. احتمال تجزیه پوست و بروز زخم‌های عمیق در پوستی که غالباً مرطوب است بیشتر می‌باشد.

 درجه‌بندی زخم‌های بستر


درجه یک

زخم بستر درجه یک، سطحی‌ترین حالت از زخم بستر می‌باشد که در اثر آن، تغییراتی در رنگ قسمتی از پوست به وجود می‌آید. برای مثال در افرادی که پوست سفید دارند، این ناحیه به رنگ قرمز و در افرادی که پوست سیاه یا تیره دارند، به رنگ آبی یا ارغوانی در می‌آید. در زخم‌های درجه یک، ساختار کلی پوست به حالت سالم باقی می‌ماند، اما ممکن است سوزش، خارش، گرمی یا حالت اسفنجی در آن دیده شود و یا نسبت به تماس، حساسیت زیادی پیدا کند.

درجه دو

در زخم بسترهای درجه دو، قسمتی از لایه خارجی پوست (اپیدرم) و یا لایه عمقی‌تر آن (درم) آسیب می‌بیند و منجر به از بین رفتن پوست می‌شود.زخم‌های درجه دو به شکل یک تاول یا زخم باز دیده می‌شوند.

درجه سه

در زخم‌های درجه سه، تمام مقطع بافت پوست به طور کامل از بین می‌رود و بافت‌های زیرین پوست هم دچار آسیب‌دیدگی می‌شوند. البته به ماهیچه‌ها و استخوان‌های زیر پوست آسیبی وارد نمی‌شود.زخم‌های درجه سه به شکل یک تورفتگی عمیق در سطح پوست دیده می‌شوند.در این مرحله فقدان تمام ضخامت پوست شامل آسیب یا نکروز بافت سابکوتانئوس وجود دارد و ممکن است به بافت زیرین نفوذ کند اما از میان فاشیای زیرین عبور نمی‌کند.

درجه چهار

زخم‌های درجه چهار، شدیدترین حالت از زخم بستر می‌باشد که طی آن، ساختار پوست به شدت آسیب می‌بیند و بافت‌های اطراف آن شروع به از بین رفتن (نکروز) می‌کنند. حتی ممکن است که به ماهیچه‌ها و استخوان‌هایی که در زیر ساختار پوست قرار گرفته‌اند نیز آسیب وارد شود.در افرادی که دچار زخم بستر درجه چهار می‌شوند، خطر بروز عفونت‌های شدید و مرگ‌آور در حد بالایی وجود دارد.در این مرحله تخریب وسیع نکروزبافتی یا آسیب به عضله، استخوان یا ساختارهای حمایتی وجود دارد که با یا بدون از بین رفتن تمام ضخامت پوست همراه است. ترمیم این درجه از زخم بسیار دشوار می‌باشد و فرد مستعد ابتلا به عفونت‌های کشنده می‌شود.

زخم‌های غیرقابل‌تعیین درجه (عمق زخم نامشخص است)

از بین رفتن کامل ضخامت بافت که پایه زخم در بستر زخم به‌وسیله بافت مرده زردرنگ یا پوسته‌های شکننده به رنگ قهوه‌ای روشن پوشیده می‌شود. درنتیجه زخم عمق زیادی پیدا می‌کند بنابراین تعیین طبقه‌بندی این نوع زخم ممکن نیست.

 درمان


درمان وابسته به مرحله زخم بستر می باشد. ابتدا نواحی پوستی نزدیک به زخم توسط فیلم های محافظت کننده یا مواد محافظ ضد رطوبت پوشانده شده تا از درگیری این نواحی جلوگیری شود.پانسمان ویژه نواحی صدمه دیده باعث تسریع بهبود و جداسازی بافت مرده می گردد.لازم است منطقه وسیعی از بافت مرده از طریق جراحی و داروهای ویژه ای جدا شود.

اقدامات کلی درمان

۱- جابجایی بیمار هر ۲ ساعت بدون آنکه پوست بیمار کشیده یا زخم شود
۲- حفظ رطوبت پوست
۳- سرتخت بیمار بالا نباشد
۴- از نظر بهداشت و دفع ادرار و مدفوع کنترل شود
۵- از ویتامین C روزانه ۲قرص ۵۰۰ میلیگرمی و غذای مقوی و حاوی پروتیین زیاد استفاده نمایید.

پانسمان بسته زخم

پوششهای جدید زخم که بخار از آن عبور می کند permeable vaper در تسریع بهبودی موثر است . این پانسمان حتی برای زخمهای عفونی موثر است ولی در صورت بروز سلولیت نباید بکار گرفته شود.جهت  پانسمان بسته بایستی پوشش پانسمان را با یک حاشیه ۲تا ۳ سانتی برید و آن را روی زخم گذاشت و هر ۵ تا ۷ روز یا زودتر در صورت جمع شدن ترشحات تعویض کرد و تا بهبودی کامل ادامه داد.

تمیز کردن زخم

بهتر است با سرم نرمال سالین و رعایت کامل بهداشت باشد و بافتهای مرده اطراف زخم نیز باید به آهستگی تمیز شود.

آنتی بیوتیک موضعی

فقط در صورت وجود ترشحات بدبو و عفونی از پماد موپیروسین ۲% دو بار در روز به مدت ۱ تا ۲ هفته و یا پماد فوسیدین یا اسید فوسید ۲% به همان مدت استفاده شود.آنتی بیوتیک خوراکی یا تزریقی فقط در صورتی که کشت باکتریولوژیک مثبت باشد استفاده میگردد.

جراحی

روش جراحی و فلاپهای عضلانی پوستی در زخمهای عمیق و پایدار روش انتخابی است.

پیشگیری


متخصصین سلامتی معتقدند که 50 درصد از زخم های بستر از طریق کاهش فشار موجود در پوست و صدمات پوستی قابل پیشگیری می باشند. روش های پیشگیری از زخم بستر در افراد غیر متحرک عبارتند از:

  • کاهش فشارهای پوستی:وضعیت بدن فرد بستری در تخت یا نشسته بر صندلی را هر دو ساعت تغییر دهید. برای بالا بردن بازوها، پاها ،کفل ها و لگن از بالش استفاده نمایید. برای کاهش فشار به کمر و نواحی تحتانی از تشک های آبی یا مرتعش( مواج )استفاده نمایید.
  • کاهش نیروهای برنده و مالشی:از کشیده شدن بیمار برروی تخت جلوگیری نمایید تا برای مدتی بدن خود را بلند کرده و از تخت جدا نماید .
  • بررسی روزانه پوست فرد بیمار
  •  پوست بیمار را با مواد شیمیایی تحریک نکنید.
  • از مصرف ضد عفونی کننده  های محرک، پراکسید هیدروژن ، محلول های اسیدی و مواد شیمیایی دیگر در تمییز کردن پوست بیمار پرهیز نمایید.
  • تشویق بیمار به خوردن مواد غذایی : رژیم غذایی باید شامل انرژی کافی ، پروتئین ، کلسیم ، روی، ویتامین C  و E  باشد.
  • تشویق بیمار به نرمش های روزانه : ورزش از طریق افزایش جریان خون روند بهبود زخم را تسریع می نماید. در بیماران بستری در تخت می توان نرمش های کششی و ایزومتریک را توصیه نمود.
  • تمیز و خشک نگاه داشتن پوست بیمار: پوست بیمار را با سرم فیزیولوژیک تمیز نمایید و سپس آن را کاملاً خشک نمایید.



0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *